bibel in schwizerdütsch

Matthäus 13 vo 28

13 No am gliche Dag het Jesus des Hus verlo un het sich anekockt an See.

2 Dört hei sech grossi Mönsche versammlet. Drum isch er ines Boot gstige u het Platz gno während d Lüt alli am Ufer stöh blibe.

3 Denn het er ne vieles dür Vergliich erchlärt. Er het gseit: "Da isch es Sämann gsi, wo losgange isch zum säe.

4 Bim Säen si einigi Samenkörner ufe Wäg gfalle, u Vögu si cho und hei si ufgspickt.

5 Angeri fyle uf felsige Bode mitere dünne Ärdschicht. Wüu si nume weni Erde hei gha, si si sofort ufe.

6 Doch wo d Sunne höcher isch gstige, hei d Pflänzli verbrönnt. Si si iigange wüu si ke Wurzle hei gha

7 Wider angeri fie unger d Dorne, wo d Pflänzli de überwucheret hei und hei erschtickt.

8 No angeri fiele uf guete Bode u bracht Ertrag – ds einte 100-, ds andere 60-, ds nächschte 30-mal so viu.

9 Wer Ohre het söu guet zuelose!"

10 D Jünger sy uf Jesus zue u hei gfragt: "Warum redsch zu de Lüt i Biuder?

11 Er het zur Antwort geh: "Ihr dörfet di heilige Gheimnis vom Königrich vom Himmel verstah, se aber nid.

12 Denn wer het, däm wird meh ge wäre, ja im Iberfluss. Wer aber nit het, däm wird au no des, was er het wäggnoh.

13 Deshalb red i zu ihne in Biuder. Well si gseh u gseh doch nüt, si ghöre u lose doch nüt u verstöh o nid d Bedütig.

14 An ihne erfüllt sech d Prophezeiig Jesajas: 'Ihr werdet zwar höre, aber keinesfalls d Bedütig verstoh, ihr werdet zwar luege, aber keinesfalls gseh.

15 Denn ds Härz vo dene Lüt isch unempfänglich worde. Si hei zwar mit irne Ohre ghört, aber nid reagiert, und si hei ihri Ouge verschlosse – sodass si nid öppe mit irne Ouge gseh u mit ihrne Ohre lose u mit ihrem Härz d Bedütig verstöh und umchere und i se heille.‘

16 Doch glücklech si öiri Ouge, wüu si gseh, u eui Ohre wöu si ghöre.

17 Denn i vusichere äich: Vieli Prophete un anderi Grechti Mensche wen unbedingt säh, was ihr sähn, hän`s aba nit gsähne, un wen häre, was ihr ghärt hän, hän`s aba nit ghärt.

18 Jetz zum Vergliich mit em Maa wo säti. Höred zue!

19 Wo öpper d Botschaft vom Königrich ghört, aber d Bedütig nid verstoht, chunnt de Tüüfel u riisst weg, was is Härz gsät worde isch. So isch's mit däm, der uf d Wäg gsajt worde isch.

20 Mit däm, wo ufe felsige Bode gsät isch, isches eso: Das isch dä wo d Botschaft lost und se sofort mit Fröid animmt.t

21 Allerdings het er ke Wurzle i sich, hebt sech aber glich es Zytli lang. Doch dür d Schwirigkeite oder d Verfolgig, wo denn wäg dr Botschaft entstöh, chunnt er sofort is Stolpere.

22 Mit däm, wo under d Dorne gsaat isch, isch es eso: Das isch dä, wo d Botschaft ghört, doch d Sorge vo däm Wältsystem und di trügerisch Macht vom Riichtum ersticke d Botschaft und sieb cha ke Ertrag bringe.

23 Mit däm, wo ufe guete Bode gsät isch, isch es eso: Das isch dä wo die gueti Botschaft lost und ihri Bedütig versteit u de o würklech Frucht treit u Ertrag lieferet – dä einti 100-, wo angeri 60-mau so viu.“

24 Är het itz e wytere Verglich bracht: "Mit em Königrich vom Himmel isch es wi mit emene Maa, wo guete Same uf sy Fäud säie.

25 Während d Mönsche gschlafe, isch sy Find cho, het Unkrut under de Weize u het sich drvo gmacht.

26 Wo d Halme gwachse u sech Ähre bildet hei, erschine ou ds Unkruut.

27 Da sy d Sklave zum Huusherr gange u gseit: 'Herr, wo chunt denn das Unkrut her? Du hesch doch guete Same uf dis Fäld gsät!'

28 Er het antwortet: 'Es Find, e Mönsch, isch das gsi.' Da hei d Sklave gfrogt: 'Wosch das mer ane gönd unds zämesammle?'

29 'Nei', het er gseit 'susch riiset Der bim Zämele vom Unkruut de Weize mit us.

30 Löt beides bis zur Ernte näbedenand wachse, u ir Ärntezyt säge ig de dr Erntearbeiter: Sammlet zersch ds Unkruut zäme u bündlet's für ds verbrenne. De sammlet dr Weize u bringe ne i mis Vorratshuus."

31 Är het de no e angere Vergliich bracht: "Mit em Königrich vom Himmel isch es wi mit emene Sänfkorn, wo e Maa uf sys Fäud säie.

32 Es isch zwar ds chlinschte vo allne Samenkörner, doch was drus wachst, isch di gröscht vo allne Gartepflanze. Es wird zumene Baum sodass d Vögu vom Himmu chöme u i si Zwöige Unterschlupf finde."

33 E wytere Vergliich het luutet: "Mit em Königrich vom Himmel isch es wi mit Surteig, wo e Frou under drü grossi Mass Mehl het gmischt, bis di ganz Masse dürsüert isch gsy."

34 All ds het Jesus de Lüt i Biuder mit teils. Ja är het ne nüt gseit ohni i Biuder z rede,

35 dermit sech erfüllt het, was dür de Prophete aakündigt worde isch: "I wird mi Muul öffne u i Biuder rede, i wird das bekannt mache, was sit dr Grundlegig vrborge isch."

36 Nochdem er d Lit wäggschickt het, isch er is Huus gange. Sini Jinger kumme zue nem u bäte nen: "Erklär üs doch dr Vergliich mit däm Unkrut uf däm Fäld."

37 Är het zur Antwort gä: "Dä der guten Samen säet, isch der Menschesohn.

38 Das Feld isch d Welt. Un dr guete Same, das sin d Söhn vum Königrich. Aba des Unkrut, des sin d Söhn vum Deufel.

39 Und dr Find wo's gsät het, isch dr Tüüfel. D Ernte isch dr Abschluss vomene Wäutsystem und d Erntearbeiter sy Ängel.

40 So wi das Unkrut zämegsammlet u verbrennt wird, so wirds am Abschluss vom Wäutsystem sy.

41 Dr Menschensohn wird sini Engel ussende, und si werde us sim Königrich alles zämmefange wo anderi zue Fäll bringt und o Mönsche wo gsetzlos handle.

42 Si wärde se i Füüroofe rüere, wo si gränne u mit de Zäh knirsche wärde.

43 Zu dere Zyt wärde di Grächte im Königrich vo ihrem Vater so hell lüüchte wi d Sunne. Wär Ohre het, söll guet zuelose!

44 Mit em Chönigrich vom Himmu isch es wi mit em ne Schatz wo im ne Fäud versteckt isch gsi. E Maa het ne gfunde u het ne wider versteckt. Er het sech so sehr freut, das er losgange isch und alles vrchouft het, was er bsesse het, u s'Fäud het chouft.

45 Mit em Chünigrich vom Himmel isch es usserdäm wi mit emene reisende Händler, wo uf dr Suechi nach wertvolle Perle isch gsy. 46 Nochdem er e bsunders kostbari Perle gfunde het, isch er gange und het sofort alles verchauft wo er gha het u het se kouft.

47 Mit em Königriich vom Himmel isch es usserdäm wi mit em ne Schleppnetz wo is Wasser gloffe isch u wo sech aui mügleche Fische sammlet hei.

48 Wo s voll isch gsi, het me ne a Strand zoge. Me het sech anegsetzt, het di guete Fisch i Behälter gleit und di ungeignete weggworfe.

49 So wird's o am Abschluss vom Wäutsystem sy: D Ängel wärde uuszieh u di schlächte vo de grächte Mönsche trenne

50gi u se i Füürofe rüere, wo se gränne u mit de Zäh chnirsche wärde.

51 Heit Der verstande, was das alles bedütet?" "Ja", händ si antwortet.

52 Do het er zu nene gsait: "Guet, denn jede öffentliche Lehrer, wo über ds Kenigrich vom Himmel belehrt wird, isch wi ne Husherr, wo us sym Vorrat a Choschtbarkeite Nöjes u Alte holt."

53 Nachdem Jesus die Vergliich bracht het, het er witerzoge.

54 I sym Heimatgebiet ytroffe, het är in dr Synagoge glehrt. D Lyt hei sich gwunderet und gsait: "Wie kommt er bloss zu dere Wysheit und zu dene mächtige Tate?

55 Isch das nid dr Sohn vom Zimmerma? Isch nid Maria sini Muetter un sy nid Jakobus, Joseph, Simon und Judas sini Brüedere?

56 U si nid aui sini Schwöschter bi üs? Woher het er denn das alles?"

57 Sie nähmä so Aschtoss a nem.t Doch Jesus sait zue nene: "Eine Prophet wird ibaall geehrt, numme nit in sinem Heimatgebiet un in sinem eigene Hus."

58 Wäg sim Ungloube het er dert nid viu mächtigi Tate vollbracht.

Matthäus 12 vo 28

12 Damol isch Jesus amene Sabbat dür d Getreidefelder gange. Sini Jinger hei Hunger übercho u fange a, Ähre abzrisse und d Körner z ässe.

2 Wo d Pharisäer das gsähne hei, hei si zu Jesus gsait: "Sieh dir das a! Dini Jünger tüend öppis, wo am Sabbat verbote isch."

3 Er het si gfragt: "Heit der nid gläse, was David gmacht het woner u sini Männer Hunger hei gha?

4 We er is Huus Gottes isch gange u we si di darbroche Brot gesse hei, obwohl er u sini Männer das nid hei dörfe, sondern nume d Priester?

5 Oder heider nid im Gsetz gläse das d Priester im Tempel nid dr Sabbat hebe und trotzdäm unschuldig bliebe?

6 Doch i sag äich: Hie isch öpper wo grösser isch als dr Tempel.

7 We Der aber verstande hättet, was das bedütet: 'I wott Barmherzigkeit und nid Opfer', de hättet Der kei Unschuldige verurteilt.

8 Denn der Menschsohn isch Herr über de Sabbat."

9 Nacher isch Jesus witer gange. Er isch ine Synagoge cho

10i u het dert e Maa mitere verkümmerte Hand gseh. Da hei ne es paar Lüt gfragt: "Isches erloubt am Sabbat z heile?" Si hei ne nämlech wöue aaklage.

11 Är het zue nene gsait: "Agno, är heigi es Schöfli u es gheit am Sabbat ine Grube. Wär vo öich wirds de nid packe u usezieh?

12 Wi vil wärtvoller isch doch e Mönsch als e Schaf! Auso isch es erloubt am Sabbat öppis Guets z tüe."

13 Denn het er zu dem Maa gseit: "Streck dini Hand us!", woruuf er se usgstreckt het u si widerhär ¬gstellt worde isch – so gsund wi di anderi Hand.

14 Doch d Pharisäer si use und hei Plän gschmiedet für ne z umbringe.

15 Wo Jesus das mitbecho isch, het er witerzoge. Vieli hei ihm gfolgt und är het sie alli gheilt,

16 befehl ihne aber usdrücklich, anderne nüt vo ihm mitzteile,

17 damit sich erfillt het, was durch d Prophete Jesaja akündigt worde isch:

18 "Gseht! Mi Diener woni usgwählt ha, mi gliebte Diener woni gfalle ha! I wirde mi Geischt uf ne legge, u är wird de Vöuker z Rächt erchläre.

19 Är wird weder striite no luut rüefe. Uf de Houptstrosse wird me sini Stimm nid ghöre.

20 Es gknickts Schiilfrohr wird er nid zerbräche und e glimmende Docht wird er nid uslösche bis er em Rächt zum Sieg verhilft.

21 Ja, uf si Name wärde d Völker ihri Hoffnig setze."

22 Damau het me ä blinde u stumme Maa zu ihm bracht, wo vomene Dämon bsesse isch gsy. Nachdäm er ne gheilt het, het der Stumme chönne rede u gseh.

23 Alli Lüt hei nume so stuunet u hei sech gfragt: "Öb das äch dr Sohn Davids isch?"

24 Wo d Pharisäer das hei ghört, hei si gseit: "Dä cha di Dämonä doch nume dür Beelzebueb, de Herrscher vo de Dämonä ustrybe.

25 Aber Jesus het gwüsst, was si dänkt hei, u het gsait: "Jedes Rich, wo i sech gspalte isch, geit under, u jedi Stadt oder jedi Familie wo i sech gspalte isch wird ke Bestand ha.

26 So isches o we dr Satan dr Satan ustribet. Er isch denn i sich selber gspalte. Wie söll da siis Riich bestoh? 27 U übrigens: Weni di Dämone mithilf vo Beelzebueb usstrybe, wi tribe öiri Söhn se de us? Si wärde also öiri Richter sy.

28 Wenn i di Dämonen aber dür Gottes Geischt ustrib, denn isch Gottes Königrich scho cho, ohni das drs gmerkt heit.

29 Oder: Wie cha öpper i ds Huus vomene starche Maa ibräche und s uusrube, ohni ne vorher z fessle? Ersch denn cha er ds Huus usruume.

30 Wär nid für mi isch, isch gägä mi u wär nid mit mir isammlet dr zerstreut.

31 Wäg däm sag i äich: Jedi Art vu Sinde un Läschterig wird d Mensche vuge, aba wer gege d Geischt läschtert, däm wird nit vuge.

32 We z.b öpper öppis gäge mönschensohn seit de wird ihm vergäh wärde. Wär aber gäge ds heilige Geischt redt, däm wird nid vrgäh – weder i däm Wältsystem no im kommende.

33 E Baum wird nach sine Frücht beurteilt. Entweder dir sorge drfür, dass dr Baum guet wird und gueti Frücht treit, oder dir löh d Boum schlächt wärde und schlächti Frücht trage.

34 Ihr Otternbrut! We söll o öppis Guets us öirem Mul cho, we Der so schlächt sin? Denn wovon des Härz voll isch, dervo redt dr Mul.

35 Der gueti Mensch holt Guets us sim guete Schatz füre. Doch der schlächti Mönsch holt schlächt us sim schlächtä Schatz füre.

36 I säg Nech: Am Grichtstag wärde sech d Mönsche für jedi nutzlosi Üsserig müesse verantworte.

37 Denn ufgrund vo dinere Wort wirsch für grächt erklärt und ufgrund vo dinere Wort wirsch verurteilt."

38 Drufhin hei einigi vo de Schrift¬glehrte und Pharisäer verlangt: "Lehrer, mir wei es Zeiche vo dir gseh."

39 Är het erwideret: "E bös, untreui Generation verlangt immer wider es Zeiche, doch si wird kes becho – nume ds Zeiche vom Prophet Jona.

40 So we dr Jona dräi Däg un dräi Nächt im Buch vum riesige Fisch gsi isch, so wird dr Menschebue dräi Däg un dräi Nächt im Herze dr Erde si.

41 Iiwohner vo Ninive wärde mit dere Generation im Gricht ufstah und si verurteile, denn si beruete uf das hi, was Jona predigt het. Aber gseht! Hie isch öper wo bedütender isch aus de Jona

42 D Königin vom Süde wird mit dere Generation im Gricht ufstoh u se verurteile, denn si isch vom End vo dr Erde cho, um d Wisheit Salomos z lose.m Aber gseht! Hie isch öper wo bedütender isch aus Salomo.

43 We e böse Geischt usemene Mönsch uszieht, irrt er uf dr Suechi nach me Ruheplatz i verlassene Gägände ume, findet aber keine.

44 Schliesslech seit är sech: 'I ga i mis Huus zrügg wo ig usgzoge bi.Und bi syre Akunft findet er ds Huus unbewohnt vor, aber suber gfägt u schön härgrichtet.

45 Är nimmt de sibe angeri Geischter mit, wo no bösartiger si aus er säuber, und si zieh ih und blibe. Dä mönsch isch am ändi schlimmer dra als vorher. So wird's o dere böse Generation ergaa."

46 Während er no zum Mängi schwätzt, sin uf einisch sini Muetter gschtande un sini Brüder drusse un hän nen welle schwätze.

47 Jemads het zue nem gsait: "Dert dusse sin dini Muetter un dini Brüeder. Sie wänd mit dir schwätze."

48 Wo Reaktion drufabe het Jesus ne gfragt: Wer isch mini Mueter, u wär si mini Brüedere?

49 Är zeigt uf syni Jünger u het gseit: "Das hie sy mini Mueter u mini Brüedere!

50 Denn wer das tuet, was mi Vater im Himmel wett, der isch mi Brüeder, mini Schwöschter u mini Mueter."

Matthäus 11 vo 28

11 Nachdem Jesus sin zwöelf Jüngere Aawisige gäh het, isch er los gange, um i ihrne Städt z lehre und predige.

2 Johannes isch im Gfängnis gsi u het vo de Tate vom Christus erfahre. Drum het er itz sini Jinger gschickt

3 mit der Frag zu ihm: "Bisch du dä, dä söll cho, oder söllemer no ufen andere warte?"

4 Jesus git zur Antwort: "Göhnd und verzellet Johannes, was ihr ghöret und gsend:

5 Blindi chöi itz gseh, Lahmi chöi loufe, Ussätzigi si wider gsund, Ghörlosi chöi ghöre, Toti wärde uferweckt und di Arme erfahre vo der guete Botschaft.

6 Glücklech isch, wär nid a mir Astoss nimmt."

7 Wo si gange si, isch Jesus uf Johannes kummt z schwätze u het zu de Mängi gsait: "Was heit der ghofft z gseh, wo der in d Wildnis si gange? E Schilfrohr, wo vom Wind hin u här bewägt wird?

8 Was händ ihr da wölle gseh? E Maa i edle Gwänder? Edle Gwänder treit me in Königspaläst.

9 So warum sin na losgange? Um ä Prophete z'gseh? Jo, un i sag äich: Ihr hän sogar no viel meh als ei Prophete gseh.

10 Er isch es, vo däm es i de Schrifte heisst: 'I schick dr min Bote vorus. Er wird din Wäg vor dir her vorbereite.'

11 I versichere euch: Unger de Mönsche gits ke Grössere aus Johannes dr Täufer. Un doch isch jemads, der im Kenigrich vum Himmel ä grossi Schtellig het, grösser als er.

12 Vo de Täg Johannes vom Töifer bis itz isch ds Königrich vom Himmu ds Ziu, em Mönsch entgägedränge, und di Vorwärtsdrängige ergriffe se.

13 Denn alli Schrifte – d Prophete un des Gsetz – prophete bis zum Johannes.

14 Und ob Der's wett akzeptiere oder nid: Är isch der 'Elia, der söll cho'.

15 Wer Ohre het, sell guet zuelose!

16 Mit wäm sölli di Generation vergliche? S isch wie mit Chind, wo uf em Marktplatz hocke und ihre Spielkamerade zrufe:

17 'Mir hei für eu Flöte gspiut, aber dir hei nid wöue tanze. Mir hei Truerlieder gsunge, aber ihr hei eu nid truerend a d Brust gschlage.'

18 Ähnlech bi Johannes: Er isch cho, ss nid u trank nid, und d'Lüt säge: 'Er isch vomene Dämon bsesse.'

19 Denn isch dr Mönschesohn cho, ässe u trunke, u d Lüt säge: 'Sieht Nech dä a! Dä frisst u cha vom Wy nid gnue übercho u isch mit Stüreinehmer u Sünder befreundet." Wi o immer: Wysheit zeigt sech a ihrne Tate.

20 Aaschlüssend het er gfunge für die Städt wo di meischte vo sine mächtige Tate gscheh sy, hert Wort, wüu si nid bereute:

21 "Weh dir, Chorazin! Wehe dir, Betsaida! We im Tyrus und Sidon die gliiche mächtige Tate gscheh wäre wie bi eu, de hätte si längscht i Sack u Asche bereut.

22 Aber i säge nech: Tyrus und Sidonz wirds am Grichtstag nid so schlimm ergah wi eu.

23 U du Kapernaum denksch öppe du wirsch i Himmel ghobe? Abe is Grab wirsch cho. We i sodom di glyche mächtige Tate gscheh wäre wi bi dir, wärs hütt no da.

24 Aber i säge euch: Sodom wirds am Grichtstag nid so schlimm ergah wi dir.

25 Damals het Jesus erchlärt: "Ich priise di öffentlech, Vater, Herr vom Himmu u der Ärde wüu du das aues vor de Wys u Intellektuelle verborge u es chline Ching mitteilt hesch.

26 Ja Vater, denn genau so hesch es wölle.

27 Mir isch alles vo mim Vater übergäh worde. Niemer kennt dr Sohn vou u ganz, nume dr Vater, u niemer kennt dr Vater vou u ganz, nume dr Sohn u jede, wo ne dr Sohn wott offebare.

28 Chunnt zu mir, alli wo Dir abplatte u belastet sind und i wirde euch neui Chraft gäh.

29 Lege äich mi Joch uf u lernt vo mir, denn i ha es milds Wäse u bi vo Härze demüetig, un ihr werdet neui Kraft gwünne.

30 Denn mi joch isch agnehm ds trage